ประเทศต่างๆ ต้องเลิกมอง AI เป็นการแข่งขัน ที่ฝั่งหนึ่งต้องเอาชนะฝั่งอื่น

(SeaPRwire) –   เมื่อวันที่ 9 ธันวาคม ประธานาธิบดีสหรัฐอเมริกา โดนัลด์ ทรัมป์ ที่สหรัฐจะอนุญาตให้ส่งออกโปรเซสเซอร์ Nvidia H200 ไปยังจีน โดยมีค่าธรรมเนียม 25% บนการขายทั้งหมด การกระทำนี้ทำให้เกิดการตื่นเต้นในชั้นผู้มีอิทธิพลอเมริกัน โดยหลายคน (รวมถึงสภาปลัดอิเลนซาเบธ วอร์เรน) ว่าทรัมป์ “ขายชาติ” ความมั่นคงแห่งชาติ

ไม่ขาดการมองเห็นแบบ zero-sum หรือการแข่งขันในด้าน AI ทั่วโลกเลยทีเดียว จริงอยู่ที่ว่าในขณะที่ Anthropic ความปลอดภัยของ AI ในประเทศ ไอดีโอและซีอีโอของบริษัท นาริโอ อาโมเดย์ ได้กระตุ้นเนื้อหาเกี่ยวกับแข่งขันอาวุธใน境外 โดยอ้างว่าการควบคุมการส่งออกเป็นสิ่งจำเป็นเพื่อทำให้การพัฒนาของจีนช้าลง และ . ในทำนองเดียวกัน นักเขียน Chip War คริส มิลเลอร์ ว่าการควบคุมการส่งออกชิปของสหรัฐ เช่น การ ในการขาย GPU ที่ทันสมัยที่สุดแก่จีน เช่น NVIDIA H100 ได้ “ประสบความสำเร็จ … [โดย] ทำให้การเติบโตของความสามารถในการผลิตชิปของจีนช้าลงอย่างมีนัยสำคัญ” จริงอยู่ที่ว่าทรัมป์เอง ในเดือนกรกฎาคมว่าสหรัฐอเมริกาเปิดตัวแข่งขัน AI และจะชนะ

อาร์กิวเมนต์เหล่านี้ชี้ให้เห็นว่าองค์กรอำนาจใหญ่สองแห่งกำลังเข้าร่วมแข่งขันแบบผู้เล่นสองคน—ว่าหนึ่งในพวกเขาจะชนะและอีกคนจะแพ้—และว่าผู้ชนะจะได้รับประโยชน์สำคัญที่ใช้ค่าใช้จ่ายของผู้แพ้ แต่จากมุมมองของการเลือกแบบมีเหตุผล “แข่งขัน AI” เป็นการตั้งชื่อที่ไม่ถูกต้อง แข่งขันแบบผู้เล่นสองคนมักเกี่ยวข้องกับสภาพแวดล้อมที่มีลักษณะเป็นทรัพยากรที่มีการแข่งขัน (ซึ่งไม่สามารถสนุกกับทั้งสองฝ่ายได้) ที่ไม่สามารถป้องกันการเข้าถึง (ผู้เล่นใดไม่สามารถป้องกันผู้อื่นจากการใช้ได้อย่างง่ายดาย) และผู้เล่นแข่งขันกันว่าใครจะเป็นคนแรกที่ได้ทรัพยากรนั้น

ในภาพยนตร์ปี 1955 ชื่อ Rebel Without a Cause จิม สตาร์ค (เจมส์ ดีน) แข่งรถไปยังหน้าผา กับศัตรูของเขา บัซ (คอรี แอเลน) หากวัยรุ่นทั้งสองขับรถตรงเขา都会ตาย คนที่เลี้ยวรถก่อนจะแพ้ หากคนขับรถคนหนึ่งเลี้ยวและคนอื่นยังแข่งรถไปยังขอบหน้าผา ไม่มีใครสามารถปรับปรุงสถานะของตัวเองได้โดยการเปลี่ยนกลยุทธ์—เราเรียกนี้ว่า Nash Equilibrium ผลลัพธ์นี้เป็นแบบไม่ร่วมมือ: หากคนหนึ่งเลี้ยว คนอื่นควรแข่ง; แต่หากคนหนึ่งเปลี่ยนมาแข่ง คนอื่นควรเลี้ยว

ระบบนิเวศ AI ทางภูมิศาสตร์การเมืองไม่เหมือนนี้ การใช้โมเดล AI สามารถป้องกันการเข้าถึงได้—จริงอยู่ที่ว่าปีที่แล้ว แซม อัลต์แมน ตัดสินใจ ผู้ใช้จีนจาก GPT ของ OpenAI—แต่การใช้เช่นนี้ไม่ได้มีการแข่งขันอย่างเข้มงวด (โมเดลของ DeepSeek ถูกเผยแพร่ภายใต้ลิขสิทธิ์ open-source และสามารถเรียกใช้ในท้องถิ่นได้โดยทุกคน) การใช้งานโมเดลอาจมีการแข่งขันได้ เนื่องจากผู้ใช้เพิ่มเติมทำให้มีค่าใช้จ่ายพลังงาน/ข้อมูล แต่นั่นไม่ใช่ความกังวลที่กระตุ้นการตัดสินใจของอัลต์แมน: เขา ผู้ใช้จีนเพราะเขาเชื่อว่าสหรัฐไม่ควรร่วมมือกับจีน

ดังนั้น อาจมีอาร์กิวเมนต์ว่าการขายชิปให้จีนจะทำให้ปักกิ่งกล้าหาญขึ้นและทำให้สหรัฐมีภาวะเลวร้ายยิ่งขึ้น แต่นี่มองข้ามประโยชน์ที่ได้รับจากครัวเรือนชั้นกลางส่วนตัวของอเมริกันผ่านการเข้าถึงอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ชั้นนำในราคาที่ต่ำกว่า หรือปริมาณอิทธิพลที่ได้รับจากการพึ่งพาทั่วโลกในภูมิทัศน์เทคโนโลยีอเมริกัน

นักเศรษฐศาสตร์บางคนอ้างอิงถึงสถานการณ์ที่มีลักษณะเป็นทรัพยากรที่ไม่มีการแข่งขัน แต่สามารถป้องกันการเข้าถึงได้ แทนที่จะเป็นทรัพยากรที่มีการแข่งขัน แต่ไม่สามารถป้องกันการเข้าถึงได้ ว่าเป็น “stag hunt” โดยอ้างอิงจากคำสอนในหนังสือของนักปราชญ์ Jean-Jacques Rousseau ชื่อ A Discourse on Inequality ลองคิดถึงกลุ่มนักล่าที่สามารถเลือกที่จะล่าเหยื่อใหญ่ด้วยกัน (stag) หรือล่าเหยื่อเล็กคนเดียว (rabbit) ความลึกลับคือว่าพวกเขาสามารถจับ stag ได้ فقطหากพวกเขาร่วมมือกัน ในขณะที่ทุกคนสามารถล่า rabbit ได้คนเดียว เกมนี้มี Nash Equilibrium สองแบบ: ทั้งหมดร่วมมือล่า stag หรือทุกคนล่า rabbit คนเดียว แต่หนึ่งใน equilibrium เหล่านี้ดีกว่าอีกแบบ: เราควรร่วมมือล่า stag

การแข่งขัน AI ทั่วโลกมีลักษณะเหมือน stag hunt มากกว่าแข่งขันแบบ race ไม่ว่าจะในด้านนโยบาย การปกครอง หรือการค้า การร่วมมือระหว่างประเทศสามารถให้ประโยชน์มากกว่าการทำงานคนเดียว ในทางตรงกันข้าม การขาดการสื่อสารจะทำให้เกิดความไม่เชื่อใจ ซึ่งอาจทำให้เกิดข้อผิดพลาดที่เป็นอันตราย เช่น การเพิ่มความขัดแย้งจากการประเมินภาวะอันตรายจากฝ่ายตรงข้ามมากเกินไป หรือการใช้ AI ในความขัดแย้งอย่างไม่มีการระมัดระวัง “stag” ในเกม AI สหรัฐ-จีน จึงอยู่ในส่วนหนึ่งของการป้องกันข้อผิดพลาดดังกล่าวแบบร่วมกัน และประโยชน์จากการพัฒนาเชิงพาณิชย์ AI ที่เป็นประโยชน์ต่อกันเพื่อประโยชน์ของประชาชนทั่วไป

มีอุปสรรคทั่วไปมากมายที่จีน สหรัฐ และโลกจำเป็นต้องเผชิญหน้า ตั้งแต่การจัดการ AI การหลอกลวง และการบังคับบัญชา ถึงการถูกแทนที่ของแรงงานที่เกิดจากการนำ AI มาใช้ในแรงงาน อการร่วมมือที่เป็นประโยชน์ต่อกันดังกล่าวต้องใช้ความเชื่อใจ ความโปร่งใส และการร่วมมือ แทนที่จะเป็นการทำให้เป็นนโยบายแบบไม่คงตัว—นี่คือวิธีที่เราจะเปลี่ยนจากการล่า rabbit ไปเป็นการล่า stag

เพื่อให้ได้มาถึงจุดนั้น ผู้สร้างนโยบายต้องพยายามปลูกฝังสถาบันการปกครอง AI แบบหลายภาคีให้มีประสิทธิภาพ รวมถึงการสร้างและการติดตามกลไกการแก้ไขข้อขัดแย้ง ทุนการต่อรองยังเกิดขึ้นจากการจัดเรียงแบบไม่เป็นที่นิยมของอำนาจขนาดกลาง แต่ละแห่งมีช่องทางที่โดดเด่นของตัวเอง

สำหรับตัวอย่างเช่น จะกลายเป็นตลาด AI ที่ใหญ่ที่สุดในโลกอันดับที่ 3 ในขณะที่ผู้เล่นชั้นนำในฝรั่งเศสและอิสราเอลกำลังสัญญาว่าจะนำหน้าในแอปพลิเคชัน AI ที่เฉพาะเจาะจง ด้วยประชากรที่มหาศาลและการเน้นการศึกษาเพิ่มขึ้น อินเดียกำลังพัฒนาเป็นหนึ่งในผู้จัดหาแรงงานวิศวกรรมและวิทยาการคอมพิวเตอร์ชั้นนำ

ลำดับสากลกำลังกลายเป็นแบบหลายแกนมากขึ้น และโลก AI ไม่เป็นข้อยกเว้น แทนที่จะพยายาม “ชนะแข่งขัน AI” ในทุกค่าใช้จ่ายกับคู่แข่ง ทั้งสหรัฐและจีนควรสร้างสะพานและค้นหาแนวทางร่วมกับเพื่อนและคู่แข่งเช่นกัน

บทความนี้ถูกดัดแปลงจากหนังสือที่กำลังจะออกของผู้เขียนชื่อ Geopolitics of Artificial Intelligence ซึ่งจะถูกตีพิมพ์ในปี 2026 โดย Cambridge University Press เป็นส่วนหนึ่งของชุด Elements